اختلالات شخصیت

اختلال شخصیت عبارت است از: «یک الگوی با دوام و پایدار از رفتار و تجربه درونی که به طور قابل ملاحظه‌ای با انتظاراتی که از شرایط فرهنگی فرد وجود دارد متفاوت باشد، فراگیر و غیرقابل انعطاف باشد. درکل شخصیت یعنی مجموعه‌ای از رفتار و شیوه‌های تفکر و هیجانی شخص در زندگی روزمره که با ویژگی های بی همتا بودن، ثبات (پایداری) و قابلیت پیش بینی مشخص می‌شود.

 تشخیص اختلالات شخصیت

 به منظور آن که اختلال شخصیت در یک فرد تشخیص داده شود، باید عوارضی در او وجود داشته باشد: این الگوهای رفتاری باید مزمن و فراگیر باشند، بر جنبه‌های مختلف زندگی فرد، از جمله کارکرد اجتماعی، کاری، تحصیلی و روابط نزدیک او تأثیر بگذارند. فرد باید عوارضی نشان دهد که بر دو یا بیشتر از زمینه‌های زیر اثر بگذارد: افکار، هیجانات، کارکرد، روابط میان فردی و کنترل امیال. الگوهای رفتاری باید در طول زمان، پایدار باشند و سرآغاز پیدایش آن را بتوان تا دوران نوجوانی یا اوایل دوران بلوغ ردگیری کرد. این رفتارها قابل توضیح یا تشریح توسط اختلالات ذهنی دیگر، سوء مصرف دارو یا شرایط پزشکی دیگر نباشند.

 خصوصیات اختلالات شخصیت عبارتند از:

* الگوهای رفتاری نسبتاً ثابت، انعطاف ناپذیر و ناسازگار که به بروز مشکلاتی در ارتباط برقرار کردن با دیگران و مشکلات شغلی و قانونی منجر می گردد.

* افراد دچار این حالات تصور می کنند که الگوهای رفتاری شان طبیعی و صحیح است.

* شخصیت این افراد در برخورد با موقعیت‌هایی که واکنش با آن ها مستلزم تغییرات و تصمیمات جدید است، ناسازگارمی باشد، یعنی تفکر و رفتار انعطاف ناپذیری از خود بروز می‌دهند.

انواع اختلال شخصیت:

اختلالات شخصیت در  DSM به سه کلاسر / طبقه تقسیم میشوند: 

طبقه اول: 

بدبین (پارانویید):

این افراد دارای شک و بی اعتمادی غیر منطقی هستند و حالت تدافعی و حساسیت بیش از حدی نسبت به دیگران دارند.

 منزوی / تنهایی خواه/ اسکیزویید:

 از نظر هیجانی سرد هستند. در برقراری ارتباط با دیگران مشکل دارند. گوشه گیر ، خجالتی، خرافاتی و از نظر اجتماعی منزوی هستند.

 اسکیزوتایپال:

یک الگوی فراگیر از کاستیهای اجتماعی و بین فردی که علاوه بر تحریفهای شناختی یا ادراکی و رفتارهای عجیب و غریب، یا ناراحتی شدید و یا ظرفیت اندک برای برقراری روابط نزدیک و صمیمانه مشخص می‌شود.

 

طبقه دوم:  

 ضداجتماعی/ آنتی سوشیال:

خودپسند، بی عاطفه، بی نظم و بی قاعده، تحریک پذیر و بی پروا هستند. از تجارب، درس عبرت نمی گیرند و در تحصیل و کار ناموفق هستند.

 مرزی/ طوفانی/ آشوبناک/ بینابینی:

 تحریک پذیر، دارای شخصیت ناپایدار و تغییر شخصیتی هستند. احساسات خود از جمله خشم، ترس و احساس گناه را نابجا بروز می دهند. نمی توانند خود را کنترل کنند. مشکلات هویتی دارند. ممکن است اقدام به خودزنی کنند (ایجاد جراحت یا سوزاندن قسمتی از بدن برای کاهش تنش خود) و گاهی دست به خودکشی می زنند.

 نمایشی (هیستریونیک):

 وابسته، فاقد بلوغ فکری، زود رنج، عاطل و باطل، دائم خواستار تشویق و توجه دیگران بوده و با ظواهر یا رفتار خود با دیگران ارتباط برقرار می کنند (جلب توجه می کنند).

خودشیفته (نارسیستیک):

 دارای یک حس خودباوری بیش از حد بوده و شیفته قدرت هستند. نسبت به دیگران بی علاقه هستند. خواستار توجه دیگران بوده و احساس می کنند که سزاوار توجه ویژه هستند.

 

طبقه سوم: 

دوری گزین (اجتنابی):

یک الگوی فراگیر بازداری اجتماعی،  احساس بی کفایتی و حساسیت زیاد نسبت به ارزیابیهای منفی که از اوایل بزرگسالی آغاز شده است. 

 وابسته:

 غیرفعال، بیش از حد پذیرای نظرات دیگران، ناتوان در تصمیم گیری و فاقد اطمینان هستند. بی تفاوت، مهاجم، سرسخت، بدخلق و قهرکننده، ترسان از صاحب اختیار بودن و سهل انگار هستند. همیشه کارها را به تعویق انداخته، استدلالی بوده و به سختی از دیگران کمک پذیرفته یا عقاید خود را کنار می گذارند.

 وسواسی:

الگوی فراگیر اشتغال ذهنی نسبت به نظم و ترتیب، کمال گرایی و کنترل ذهنی و بین فردی به بهای از دست دادن انعطاف پذیری، گشاده رویی و کارآمدی 

 

 عوامل افزایش دهنده خطر:

  * سابقه سوء رفتار دیگران با فرد در کودکی (CHILD ABUSE)

  * سابقه خانوادگی اختلالات خلقی

 عوارض احتمالی:

 - مشکل در حفظ شغل و ارتباط با دیگران، اضطراب و افسردگی

- سوءمصرف داروها

- عدم پایبندی به درمان

- خودکشی

درمان :


 درمان این اختلالات مستلزم اعتماد متقابل بین درمانگر و بیمار (تفاهم) است. تحقق این امر ممکن است مشکل باشد، زیرا در این اختلالات اغلب انگیزه دریافت درمان مربوط به اطرافیان بیمار است نه خود بیمار.


دو راهکار درمانی وجود دارد:

1- درمان روان درمانی


 * خانواده درمانی و گروه درمانی

* روش­های تغییر رفتار  با یادگیری مهارت­های اجتماعی، تقویت رفتارهای مناسب، محدودکردن رفتارهای نابجا، یادگیری بروز احساسات، تحلیل شخصی از رفتار و مسؤولیت پذیری در مورد رفتارها.

2- دارو درمانی

 داروهای ضد افسردگی، داروهای ضد اضطراب،  داروهای ضد روان پریشی

 

معرفی کتاب در زمینه اختلالات شخصیت:

1- خلاصه روان پزشکی کاپلان، جلد دوم، ترجمه دکتر رضاعی

2- تشخیص و درمان اختلالات شخصیت بر مبنای DSM، مولف: لن اسپری، مترجم: دکتر محمدرضا خوانساری، دکتر حمیدرضا جمیلیان، نشر علم. 

/ 0 نظر / 6 بازدید